“Зайн болон цахим сургалт зохион байгуулах, эзэмшсэн боловсролыг үнэлэх, дүйцүүлэх журам”-ын төсөлтэй танилцан, саналаа jargal@moe.gov.mn хаягаар 2026 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрийн дотор ирүүлнэ үү.
ТӨСӨЛ
БОЛОВСРОЛЫН САЙДЫН ТУШААЛ
2026 оны ... дугаар сарын ...-ны өдөр Дугаар ... Улаанбаатар хот
Журам батлах тухай
Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, Боловсролын ерөнхий хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1.11 дахь заалтыг тус тус үндэслэн ТУШААХ нь:
1.“Зайн болон цахим сургалт зохион байгуулах, эзэмшсэн боловсролыг үнэлэх, дүйцүүлэх журам”-ыг хавсралтаар баталсугай.
2.Энэхүү тушаалын хэрэгжилтийг нэгдсэн удирдлагаар хангаж ажиллахыг Ерөнхий боловсролын бодлого зохицуулалтын газар /М.Цогзолмаа/, Дээд, мэргэжлийн боловсролын бодлого зохицуулалтын газар /Н.Нарангэрэл/-т хэрэгжилтэд арга зүйн дэмжлэг үзүүлж ажиллахыг Боловсролын ерөнхий газар /Т.Ням-очир/, зайн болон цахим сургалтын хөтөлбөр боловсруулах, сайжруулах, холбогдох арга хэмжээг авч ажиллахыг Боловсролын судалгааны үндэсний хүрээлэн /П.Оюунаа/-д тус тус үүрэг болгосугай.
3.Тушаалын хэрэгжилтийг хангаж ажиллахыг аймаг, нийслэлийн Боловсролын газрын дарга, дээд, мэргэжлийн болон техникийн боловсролын сургалтын байгууллага, ерөнхий боловсролын сургуулийн захирал нарт даалгасугай.
4.Энэхүү тушаалын хавсралтаар баталсан журмын хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Салбарын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газар /Л.Төгсбаяр/-т үүрэг болгосугай.
САЙД П.НАРАНБАЯР
ЗАЙН БОЛОН ЦАХИМ СУРГАЛТ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ, ЭЗЭМШСЭН БОЛОВСРОЛЫГ ҮНЭЛЭХ, ДҮЙЦҮҮЛЭХ ЖУРАМ
Нэг. Нийтлэг үндэслэл
1.1.Энэ журмаар сургуулийн өмнөх боловсролын байгууллагаас бусад боловсролын сургалтын байгууллага /цаашид “сургалтын байгууллага” гэх/, Насан туршийн суралцахуйн төвд зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулах, эзэмшсэн боловсролыг үнэлэх, дүйцүүлэхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулна.
1.2.Энэ журамд заасан, “зайн сургалт”-ыг Боловсролын ерөнхий хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.5 дахь хэсэг, “цахим сургалт“-ыг мөн хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.5 дахь хэсэгт зааснаар тус тус ойлгоно.
1.3.Энэ журмыг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон харилцаанд Боловсролын ерөнхий хууль, Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хууль, Мэргэжлийн болон техникийн боловсрол, сургалтын тухай хууль, Дээд боловсролын тухай хууль, Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль, Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль болон холбогдох бусад хууль тогтоомжийг дагаж мөрдөнө.
1.4.Зайн болон цахим сургалт зохион байгуулж, эзэмшсэн боловсролыг үнэлж дүйцүүлэхдээ тэгш, хүртээмжтэй, тасралтгүй, уян хатан, ил тод, шударга, ёс зүйтэй, мэдээллийн технологид үндэслэсэн, кибер аюулгүй байдлыг хангасан, эх оронч, үндэсний үнэт зүйл, өв уламжлалаа дээдэлсэн байх зарчмыг баримтална.
Хоёр. Журмын үйлчлэх хүрээ
2.1.Гамшгийн нөхцөл байдал аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг, баг, хорооны хэмжээнд үүсэж бэлэн байдлын зэрэгт бүрэн эсхүл хэсэгчилсэн байдлаар шилжүүлсэн үед сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв нь зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулна.
2.2.Гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйлийн шинжтэй нөхцөл байдал үүссэний улмаас сургалтын үйл ажиллагаа тасалдахад хүрсэн бол сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв нь тухайн нөхцөл байдлыг арилах хүртэл, эсхүл эрх бүхий байгууллагаас тогтоосон хугацаанд зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулах, эзэмшсэн боловсролыг үнэлж дүйцүүлнэ.
2.3.Танхимын сургалтад хамрагдах боломжгүй ялгаатай хэрэгцээтэй, эрүүл мэнд болон нийгмийн зайлшгүй хүндэтгэн үзэх шалтгаантай, сургалтын байгууллагад үргэлжлүүлэн суралцах, боловсрол нөхөн эзэмших хүсэлтэй суралцагчдыг холбогдох байгууллагын нотлох баримтад үндэслэн ерөнхий боловсролын цахим сургууль болон Насан туршийн суралцахуйн төвд зайн болон цахим хэлбэрээр суралцуулан суурь, бүрэн дунд боловсрол эзэмшүүлж болно.
2.4. Газар зүйн алслагдсан байдал, хилийн чанадад амьдарч буй монгол хүүхэд ерөнхий боловсролын цахим сургуульд суралцан суурь, бүрэн дунд боловсрол эзэмшиж, монгол хэл, үндэсний бичгийн сургалтад хамрагдаж болно.
2.5.Ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангийн суралцагчийн хэрэгцээ, сонирхол, мэргэжил сонголт, мэргэжлийн багшийн хангалт, бүлэг дүүргэлт зэрэгт үндэслэн сонгон судлах хичээлийг цахим хэлбэрээр суралцах сонголт нь баталгаажсан суралцагч ерөнхий боловсролын цахим сургуульд суралцана.
2.6.Ерөнхий боловсролын сургууль нь хичээлийн жилийн бүтцэд заасан цахим сургалтаас гадна орон нутгийн байгаль, цаг уурын нөхцөл байдлаас хамааруулан, өөрийн сургуулийн онцлогт тохируулан, сургалтын хөтөлбөр төлөвлөгөөтэй уялдуулан ажлын 21 хоног хүртэл хугацаанд цахим сургалтыг зохион байгуулж болно.
2.7.Сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв нь мэдлэг, ур чадвар олгох сургалт /Микрокредит/-ыг зайн болон цахим хэлбэрээр зохион байгуулж болно.
2.8.Мэргэжлийн болон техникийн, дээд боловсролын сургалтын байгууллага нь холбогдох хууль тогтоомжид нийцүүлэн баталсан өөрийн дотоод дүрэм, журмын дагуу зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулна.
Гурав. Сургалтын цахим орчинд тавигдах шаардлага
Сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв нь зайн болон цахим сургалт зохион байгуулахад дараах шаардлагыг хангасан байна. Үүнд:
3.1.Боловсрол, сургалтын зориулалтаар ашиглах мэдээллийн системд тавих ерөнхий болон тусгай шаардлагыг хангасан сургалтын байгууллагын болон суралцахуйн удирдлагын систем (SMS/LMS)-тэй байх;
3.2.Домэйн нэртэй, агуулга нь тогтмол шинэчлэгддэг, эцэг эх, асран хамгаалагч нартай эргэх холбоо тогтоох боломжтой мэдээллийн системтэй байх;
3.3.Мэдээллийн системийн мэдээлэл нь хараа, сонсголын бэрхшээлтэй суралцагч мэдээлэл авах, ашиглах боломжтой аудио видео, дохионы хэлний тайлбартай, хадмал бичвэртэй байх;
3.4.Багш, суралцагчид албан ёсны лицензтэй мэйл хаяг ашигладаг байх;
3.5.Сургалтын үйл ажиллагаанд олон нийтийн сүлжээ (facebook, instagram, twiter гэх мэт) ашиглахгүй байх;
3.6.Цахим номын сан нь нээлттэй ашиглах боломжтой цахим ном, гарын авлагын нэгдсэн сантай, сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг саадгүй ашиглах нөхцөлийг бүрдүүлсэн байх;
3.7.Интернэтэд холбогдсон хурд 20 Mbps-аас багагүй байх ба утастай болон утасгүй дотоод сүлжээний орчныг бүрдүүлсэн байх;
3.8.Мэдээлэл зүйн кабинет, лаборатори, цахим сургалтын танхимтай байх;
3.9.Цахим сургалт зохион байгуулахад ашиглагдаж буй программ хангамж, систем нь албан ёсны лицензтэй байх бөгөөд мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангасан, хоёр шатлалт баталгаажуулалтаар нэвтрэх боломжтой, өгөгдөл дамжуулахдаа гаднын нөлөөллөөс хамгаалагдсан байх;
3.10. Багш нь сургалтын цахим орчныг удирдах техник, технологийн мэдлэг, чадвартай, технологид суурилсан сургалтын арга зүйг эзэмшсэн, цахим орчны талаарх эрүүл мэнд, хууль эрх зүйн мэдлэг, чадвартай байх;
Дөрөв.Сургалтын зохион байгуулалт
Сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв нь зайн болон цахим сургалтад доор дурдсан үйл ажиллагааг зохион байгуулна. Үүнд:
4.1.Зайн болон цахим сургалтыг Боловсролын ерөнхий хуулийн 14,15 дугаар бүлэгт заасан сургалтын хөтөлбөрийн хүрээнд Боловсролын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүний баталсан цахим сургалтын хөтөлбөрийн дагуу холбогдох хууль тогтоомжийн хүрээнд зохион байгуулна.
4.2.Суралцагч, тэдний эцэг эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч болон багшид цахим сургалтын зохион байгуулахтай холбоотой мэдээлэл, ашиглах программ, эх сурвалжийн холбоос (линк), хичээлийн хэрэглэгдэхүүн, бие даан судлах материалын талаарх заавар, зөвлөмжийг урьдчилан өгнө.
4.2.Зайн болон цахим сургалт зохион байгуулах хичээлийн хуваарийг гарган батлуулж, суралцагч, эцэг эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчдэд нээлттэй мэдээлнэ.
4.3.Суралцагч, тэдний эцэг эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч болон багшид цахим сургалтын зохион байгуулахтай холбоотой мэдээлэл, ашиглах программ, эх сурвалжийн холбоос (линк), хичээлийн хэрэглэгдэхүүн, бие даан судлах материалын талаарх заавар, зөвлөмжийг урьдчилан өгнө.
4.4.Цахим хичээлийн үргэлжлэх хугацаа нь “Сургалт хүмүүжлийн орчны эрүүл ахуйн шаардлага” MNS6799:2019 стандартад нийцсэн байна.
4.5.Интернетийн хүртээмж хязгаарлагдмал бүс нутагт байгаа суралцагчдад сүлжээнээс хамааралгүйгээр (оффлайн) бие даан ашиглах боломжтой дижитал эх сурвалжийг болон урьдчилан татаж авсан нөөц материалыг ашиглах зэргээр зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулж болно.
4.6.Сургалтын нээлттэй материал интерактив контент, цахим сурах бичиг зэрэг нь үндэсний цөөнхөд монгол хэл болон эх хэл дээр ашиглах боломжтой, видео нь хадмал болон текст хувилбартай байх бөгөөд хөгжлийн бэрхшээлтэй суралцагчийн онцлог хэрэгцээнд тохирсон аудио, видео хэлбэртэй, дохионы хэлний тайлбартай, хадмал бичвэртэй,ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн контентод тавигдах шаардлагыг хангасан байна.
4.7.Цахим сургалтын хичээлийн аудио, видео бичлэг нь хэт өндөр давтамжгүй, энгийн ойлгомжтой, чухал хэсгүүдийг онцолж тайлбарласан, хөндлөнгийн дуу чимээгүй байна.
4.8.Сургуулийн болон суралцахуйн удирдлагын мэдээллийн системийн шалгуур үзүүлэлтүүдийг бүрэн бүртгэж, дүн шинжилгээ хийж, зайн болон цахим сургалтын чанар, үр дүнг дээшлүүлэхэд ашиглана.
4.9.Багшийг сургалтын техникийн шаардлага хангасан орчноос орон зай үл хамааран цахим сургалт зохион байгуулах уян хатан боломж, нөхцөлөөр хангана.
4.10.Энэ журмын 2.3-д заасан шалтгаанаар сурч байгаа суралцагч цахим сургалтаас танхимын сургалтад шилжин суралцаж болно.
4.11.Энэ журмын 3 дугаар зүйлд заасан тавигдах шаардлагыг хангаагүй бол зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулахгүй.
4.12.Суралцагчийн хичээлийн агуулгыг нөхөх, хоцрогдлыг арилгах, эзэмшсэн мэдлэгээ бататгах, гүнзгийрүүлэн судлах, бие даан суралцах чадварыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр цахим сургалтыг зохион байгуулж болно.
4.13.Цахим сургалт явуулах платформ, серверийн найдвартай ажиллагаа, мэдээллийн сангийн аюулгүй байдлыг хангаж, системийн саатлаас шалтгаалж суралцагч хохирохгүй байх нөхцөлийг бүрдүүлж, суралцагчийн хувийн мэдээллийн нууцлалыг хадгална.
Тав.Багш, сурагчийн үйл ажиллагаа
5.1.Багш суралцагчийн онцлог, ялгаатай хэрэгцээ, ачаалалд тохирсон, тэдний бие даан ажиллах, бүтээлч сэтгэлгээ, асуудал шийдвэрлэх чадварыг хөгжүүлэхэд чиглэсэн бие даалт, даалгаврыг боловсруулна.
5.2.Багш үнэлгээний үр дүнд үндэслэн дэмжлэг шаардлагатай суралцагчийн ялгаатай хэрэгцээнд тохируулан өмнөх улирлын хоцрогдсон болон хүндэвтэр агуулгын хүрээнд мэдлэг, чадвараа бататгах цахим эх сурвалжуудыг зааж өгнө.
5.3.Багш дараагийн улиралд төлөвлөсөн шинэ сэдэв, сонгон судлах болон гүнзгийрүүлэн судлах агуулгуудаас суралцагчдын бие даан суралцах боломжтой сэдвүүдийг урьдчилан зайн болон цахимаар судлуулж, танхимын хичээлээр нь бататгаж болно.
5.4.Багш болон суралцагч байршлын хувьд өөр байж болох ч нэгэн зэрэг бодит цаг хугацаанд шууд харилцаа үүсгэх синхрон (synchronous), суралцагч өөрийн боломжит цаг хугацаанд, өөрийн хурдаар сургалтын материалыг бие даан суралцах асинхрон (аsynchronous) сургалтын аргыг тус тус хэрэглэж болно.
5.5.Багш суралцагчийн цахим орчны ёс зүй, аюулгүй байдлыг хангуулж, болзошгүй сөрөг нөлөөнөөс урьдчилан сэргийлнэ.
5.6.Суралцагч нь сургалтын хөтөлбөрийн агуулгыг бүрэн судалж, даалгавар, бие даалтыг хугацаанд нь гүйцэтгэж, явцын шалгалтаа бүрэн өгч, үнэлүүлсэн байна.
5.7.Суралцагч бүртгэлийн нэвтрэх нэр, нууц үгийг бусдад дамжуулахгүй, алдахгүй, системд үйлдэл хийж дууссан бол заавал гарах үйлдлийг хийх, өөрийн эрхийг зөвхөн сургалтын үйл ажиллагаанд ашиглахаас өөрөөр ашиглахыг хориглоно.
5.8.Суралцагч нь тухайн хичээлийн жилд шилжиж ирсэн, сургалтын агуулгын хоцрогдолтой, хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр хичээлд суугаагүй бол сургалтын агуулгыг бүрэн нөхөн судалсны дараа дэвшин суралцана.
Зургаа.Зайн болон цахим сургалтаар эзэмшсэн боловсролыг үнэлэх, дүйцүүлэх
6.1.Ерөнхий боловсролын сургуулийн суралцагчийн мэдлэг, чадвар, төлөвшлийг үнэлэхэд Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуулийн 27.7-д заасан журмыг баримтална.
6.2.Суралцагчийг мэдлэг, чадвар, төлөвшлийг үнэлэхдээ сургалтын ирц, системд ажилласан хугацаа, оролдлого, хандалт, хэлэлцүүлэг, вебинар хичээлийн оролцоог явцын үнэлгээний нэг хэсэг болгон нэмж тооцно.
6.3.Багш камер болон түүнтэй дүйцэхүйц цахим шалгалтын хяналтын дэвшилтэт технологийг хэрэглэн шалгалт авахдаа суралцагч, эцэг эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчээс суралцагчийн нүүр царай дуу хоолой, биеийн хөдөлгөөний мэдээллийг ашиглах зөвшөөрөл авна.
6.4. Цахим сургалтын явцын шалгалтын үед суралцагч бие даан гүйцэтгэх зарчмыг зөрчсөн (хуулсан, бусдаар хийлгэсэн, хиймэл оюун ашигласан гэх мэт) тохиолдол нотлогдсон бол тухайн үнэлгээг хүчингүйд тооцно.
6.5.Суралцагч явцын шалгалтад хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар ороогүй бол сургуульд утас, цахилгаан шуудангаар 24 цагийн өмнө урьдчилан мэдэгдэж, холбогдох нотлох баримтыг хүргүүлэн шалгалтыг нөхөж 1 удаа өгнө.
6.6.Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар зайн болон цахим хичээлд хамрагдаагүй суралцагч багшид мэдэгдэн, системд хадгалагдсан хичээлийн агуулгыг нөхөн үзэж, эзэмшсэн мэдлэг, чадвараа үнэлүүлж болно.
6.7.Суралцагчийн сургалтын агуулгыг бүрэн эзэмшсэн, үнэлгээг баталгаажуулсан тохиолдолд зохих түвшний боловсролын баримт бичиг олгоно.
6.8.Энэ журмын 4-р зүйлд заасны дагуу зайн болон цахимаар хэлбэрээр суралцсан суралцагчийн судалсан хичээл, эзэмшсэн тухайн түвшний боловсролыг Боловсролын ерөнхий хуулийн 9.5, 9.6, 26.1.3-д заасан журмын дагуу дүйцүүлнэ.
Долоо. Хяналт, хариуцлага
7.1.Сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв зайн болон цахим сургалтын явц, хэрэгжилтэд дотоодын хяналт тавин, чанар, үр дүнг улирал бүрээр дүгнэж, илэрсэн зөрчил дутагдлыг арилгах арга хэмжээ авна.
7.2.Сургалтын байгууллага, Насан туршийн суралцахуйн төв нь зайн болон цахим сургалтын үйл ажиллагаатай холбогдох хариуцлагын заалтыг дотоод журам эсхүл зайн болон цахим сургалт зохион байгуулах журамдаа тусгаж, мөрдөнө.
7.3.Зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулах, эзэмшсэн боловсролыг үнэлэх, дүйцүүлэх үйл ажиллагаанд хууль тогтоомжид заасан холбогдох чиг үүргийн төрийн байгууллагаас хяналт тавина.
7.4.Зайн болон цахим сургалтын бүртгэлийн мэдээллийг хуурамчаар хөтөлсөн, энэ журмын 2.3-д заасан шалтгаанаар нотлох баримтгүй суралцагчийг цахим сургалтад хамруулсан, боловсролын агуулгыг бүрэн эзэмшээгүй иргэнд боловсролын баримт бичгийг олгосон холбогдох албан тушаалтанд хууль тогтоомжид заасны дагуу хариуцлага хүлээлгэнэ.
7.5.Энэ журам болон холбогдох хууль тогтоомжийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд хууль тогтоомжид заасны дагуу хариуцлага хүлээлгэнэ.
Найм. Бусад зүйл
8.1.Зайн болон цахим сургалтыг зохион байгуулахтай холбоотой энэхүү журамд тусгагдаагүй асуудлыг хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа холбогдох бусад хууль, тогтоомжид зааснаар зохицуулна.
8.2.Суралцагч, эцэх эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчдээс зайн болон цахим сургалтын материал хэрэглэгдэхүүн (ном, гарын авлага, сургалтын интерактив контент, ээлжит хичээлийн цахим контент, сорил, видео, аудио бичлэг гэх мэт)-ий төлбөр авахыг хориглоно.
8.3.Зайн болон цахим сургалтын хэлбэрээр суралцсан суралцагчийн суралцсан тухай баримтыг Архив албан хэрэг хөтлөлтийн хуульд заасан хадгалах хугацааны дагуу хадгална.
8.4.Зайн болон цахим сургалтын үйл ажиллагаатай холбоотой гаргасан аливаа хүсэлт, гомдлыг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу шийдвэрлэнэ.
---о0о---
